Remote Access Trojans (RAT's)
Een Remote Access Trojan stelt cybercriminelen in staat om op een afstand toegang te krijgen tot de computer van een ander. Afhankelijk van de functionaliteiten die de desbetreffende RAT biedt, kan de cybercrimineel bijvoorbeeld meekijken met het scherm, de webcam en/of microfoon aanzetten, de controle overnemen, wachtwoorden stelen en meer. Ook kan men met behulp van een RAT de toegang tot een binnengedrongen systeem verzekeren.
Wat moet u doen?
Bewaar meldingen, verdachte e-mails, links of programma's waarmee de RAT mogelijk is geïnstalleerd. Noteer wanneer u ongebruikelijk gedrag opmerkte, zoals een bewegende muisaanwijzer, een actieve webcam-LED of onbekende programma's. Laat het apparaat zo mogelijk onderzoeken voordat u het opnieuw installeert.
Financiële schade
Controleer bank-, betaal- en cryptoaccounts op onbekende transacties, zeker als er met de RAT is meegekeken tijdens het inloggen. Neem contact op met uw bank en meld de fraude bij de Fraudehelpdesk: 088 - 786 73 72 (ma, di, do, vr 9.00-12.00 en 13.00-15.30 uur; wo 13.00-15.30 uur).
Emotionele schade
Het idee dat iemand ongemerkt heeft meegekeken of meegeluisterd kan een ernstig gevoel van inbreuk op de privacy geven. Slachtofferhulp Nederland kan ondersteunen: 0900 - 0101 (ma-vr 8.00-20.00 uur, za 10.00-17.00 uur).
Praktische hulp en tips
Heeft de dader nog actieve toegang tot uw apparaat? Koppel het apparaat dan los van internet, maar verwijder de RAT of logbestanden niet. Wijzig belangrijke wachtwoorden vanaf een ander veilig apparaat en dek de webcam af wanneer die niet in gebruik is. Verwijder de RAT niet en installeer het apparaat niet opnieuw – en laat dit ook niet door een specialist doen – voordat u aangifte heeft gedaan en de sporen zijn veiliggesteld, zodat digitale sporen niet verloren gaan. Open geen bijlagen of installatiebestanden van onbekende afzenders en download software alleen van officiële bronnen. Installeer beveiligingsupdates en gebruik een virusscanner.
Wat kan de politie voor u doen?
Bij aangifte registreert de politie wat er is gebeurd en beoordeelt zij of opsporing mogelijk is. Vooral bij online criminaliteit lukt het niet altijd om een dader te achterhalen of te vervolgen, bijvoorbeeld omdat deze anoniem blijft of in het buitenland zit. Toch is aangifte doen zinvol: het draagt bij aan het totaalbeeld van criminaliteit, kan worden gekoppeld aan andere zaken, en het proces-verbaal heeft u vaak nodig voor uw bank, verzekeraar of werkgever. Geld dat u bent kwijtgeraakt, krijgt u niet via de politie terug, maar bijvoorbeeld via uw bank of Kifid.
Heeft u aangifte gedaan? Via Mijn Slachtofferzaak kunt u de status van uw zaak volgen en inzien welke rechten en ondersteuning u als slachtoffer heeft.